Mąż odszedł jesienią, pasiekę zostawił - "i tak padnie bez mnie". Przezimowałam wszystkie sześć rodzin, wiosną kupiłam wirówkę. Na słoikach jest teraz etykieta: "Miód od Teresy". W maju przyjechał po swoje ule. Pokazałam mu etykietę.
Pierwszą ramkę wyjęłam z ula trzęsącymi się rękami, w połowie października, kiedy wiatr targał jabłoniami za stodołą. Pszczoły łaziły po rękawicach, po siatce na twarzy, po mankietach kurtki, którą znalazłam w szopie - za dużej, śmierdzącej dymem i Henrykiem. Nie wiedziałam jeszcze, co robię. Wiedziałam tylko, że jeśli tego nie zrobię, do wiosny sześć rodzin będzie martwych.
Henryk wyjechał trzy tygodnie wcześniej, pod koniec września. Nie pakował się dramatycznie, nie było trzaskania drzwiami. Po prostu pewnego ranka powiedział, że znalazł pokój w Olsztynie, u kolegi, na jakiś czas. Że musi pomyśleć. Trzydzieści dwa lata małżeństwa i potrzebował pomyśleć.
- A pasieka? - zapytałam, bo ule stały za domem, sześć sztuk, pomalowane na niebiesko i zielono, jego duma, jego temat na każdym rodzinnym obiedzie.
Wzruszył ramionami.
- I tak padnie bez mnie. Pszczoły trzeba znać.
Jakby mówił o pogodzie. Jakby te pszczoły nie były częścią naszego podwórka od piętnastu lat.
Przez pierwszy tydzień po jego wyjeździe nie podchodziłam do uli. Wracałam z apteki - bo przepracowałam w aptece przy Dworcowej ponad dwadzieścia lat - robiłam sobie herbatę i siadałam w kuchni, patrząc na ogród przez okno.
Ule stały w rzędzie pod gruszą. Niektóre pszczoły jeszcze latały, choć było coraz zimniej. Patrzyłam na nie i myślałam o tym, co Henryk powiedział. "I tak padnie." Jakby to była przepowiednia. Jakby czekał, aż padnie, żeby wrócić i powiedzieć: widzisz, bez mnie nic nie działa.
W drugi weekend poszłam do biblioteki i wzięłam trzy książki o pszczelarstwie. Następnego dnia zamówiłam jeszcze dwie przez internet. Czytałam wieczorami, po pracy, z zeszytem i długopisem, jakbym szykowała się do egzaminu z farmakologii.
Robiłam notatki: podkarmianie syropem cukrowym, zabezpieczenie przed myszami, osłona od wiatru, kontrola varroa. Każdy termin sprawdzałam podwójnie. Całe życie pracowałam z dawkami, składami, procedurami - podejście do pszczół okazało się zaskakująco znajome. Inny pacjent. Inna receptura. Ten sam porządek myślenia.
Pod koniec października podkarmiłam rodziny syropem. Ręce trzęsły się za każdym razem, kiedy otwierałam ul, ale pszczoły były spokojniejsze, niż się spodziewałam. Założyłam myszołapki przy wylotach, owinęłam ule styropianem, zablokowałam szpary pianką. Sąsiad, Staszek, który miał kiedyś własne ule, przyszedł popatrzeć.
- Teresie, a wiesz, co robisz? - zapytał, opierając się o płot.
- Uczę się - odpowiedziałam.
Pokiwał głową. Nie śmiał się. Następnego dnia przyniósł mi swój stary podkurzacz i pokazał, jak go rozpalać.
Listopad i grudzień były ciężkie, ale nie przez pszczoły. Pszczoły spały. Ciężkie było wszystko inne. Cisza w domu, która wcześniej miała kształt Henryka - jego kapcie przy drzwiach, jego głos z garażu, nawet to, jak chrząkał nad gazetą. Teraz cisza nie miała kształtu. Była pusta. Córka Magda dzwoniła co kilka dni z Gdańska, pytała, jak się czuję. Syn Bartek milczał - był bliżej ojca, zawsze był.
Henryk nie dzwonił. Raz napisał SMS w grudniu: "Boże Narodzenie spędzę u matki. Pozdrawiam." Pozdrawiam. Po trzydziestu dwóch latach.
W święta byłam sama. Postawiłam na stole nakrycie dla siebie i włączyłam radio. Wigilijny karp leżał na talerzu, mały, kupiony na jedną osobę. Jadłam i myślałam o pszczołach pod styropianem, o tym, czy mają dość zapasów, czy nie jest im za wilgotno. Było to absurdalne i jednocześnie jedyne, o czym chciałam myśleć.
Styczeń przyniósł mrozy. Minus osiemnaście, potem minus dwadzieścia dwa. Chodziłam do uli sprawdzać, czy wentylacja działa, czy śnieg nie zasypał wylotów. Kładłam ucho do ściany ula i słuchałam. Mruczały. Żyły. Za każdym razem, kiedy słyszałam ten cichy szum kłębu, czułam coś, czego nie umiałam nazwać. Nie satysfakcję - raczej ulgę pomieszaną z uporem.
Luty, marzec. Dni dłuższe. Sprawdzałam rodziny po kolei. Wszystkie sześć przetrwały. Wszystkie. Żadna nie padła, żadna nie osłabła krytycznie. Kiedy w połowie marca otworzyłam pierwszy ul i zobaczyłam matkę na plastrze, otoczoną robotnicami, coś we mnie ustąpiło - jakby tama, którą budowałam od września, pękła na sekundę, a potem zamknęła się z powrotem, ale już na innych warunkach.
W kwietniu zamówiłam wirówkę. Prostą, manualną, na cztery ramki. Kosztowała tyle, ile miesiąc leków, które wykupywałam na receptę dla siebie i dla matki. Staszek pomógł mi ją ustawić w szopie, na betonowej podłodze, którą wcześniej Henryk trzymał pełną swoich narzędzi. Narzędzia zabrał. Zostało miejsce.
Pierwszy miód zakręciłam w maju, w słoikach po dżemie, które zbierałam przez zimę. Był jasny, gęsty, pachniał akacją i czymś jeszcze - nie umiałam tego opisać. Magda zaprojektowała mi etykietę na komputerze, prostą: "Miód od Teresy" i mały rysunek pszczoły. Wydrukowałam pięćdziesiąt sztuk w aptecznej drukarce, po godzinach, kiedy kierowniczka już poszła.
Naklejałam je wieczorem, przy kuchennym stole, ostrożnie, żeby nie przekrzywić. Każdy słoik wyglądał jak mały dowód czegoś, ale nie wiedziałam jeszcze czego.
Henryk przyjechał pod koniec maja. Zadzwonił dzień wcześniej, sucho, rzeczowo - że przyjedzie po ule, że ma na nie prawo, że znajdzie kupca.
- Jakie ule? - zapytałam spokojnie.
- Moje ule, Tereniu. Sześć sztuk. Wiesz, o czym mówię.
- Wiem. Przyjedź.
Przyjechał w sobotę rano, w czystej koszuli, jakby szedł na spotkanie, nie na pasiekę. Stał przy furtce i patrzył na podwórko. Ule wyglądały inaczej niż we wrześniu - oczyściłam je, pomalowałam na nowo, jeden na żółto, jeden na biało. Przed ulami latały pszczoły, dużo pszczół, w ciepłym majowym słońcu.
- Przeżyły? - powiedział, i usłyszałam w jego głosie coś, czego się nie spodziewałam. Nie złość. Zaskoczenie. I cień czegoś, co mogło być wstydem.
- Wszystkie sześć - odpowiedziałam.
Zaprosiłam go do kuchni, bo tak mnie wychowano - nawet jeśli ktoś odchodzi, to herbatę się stawia. Postawiłam przed nim słoik. "Miód od Teresy."
Patrzył na etykietę długo. Obracał słoik w dłoniach, jak coś, czego nie potrafi dopasować do obrazu, który miał w głowie.
- Sama? - zapytał cicho.
- Sama.
Milczał. Pił herbatę. Ja też piłam. Za oknem pszczoły robiły swoje.
- Chciałem je zabrać - zaczął.
- Wiem.
- Ale chyba... - urwał. Odstawił filiżankę. - Chyba nie mam po co.
Wyjechał po godzinie. Uli nie zabrał. Słoik z miodem wziął, ten jeden, z etykietą. Patrzyłam, jak jego samochód znika za zakrętem, i nie czułam triumfu. Czułam zmęczenie i spokój, mieszankę, która przychodzi po bardzo długiej zimie.
Wieczorem weszłam na pasiekę. Usiadłam na odwróconej skrzynce pod gruszą i patrzyłam, jak ostatnie pszczoły wracają do uli. Powietrze pachniało miodem i trawą. Gdzieś za domem Staszka zaszczekał pies.
Nie wiem, czy Henryk wróci. Nie wiem, czy chcę, żeby wrócił. Wiem, że jutro rano wyjmę ramki z drugiego ula i sprawdzę, czy matka dobrze czerwi. Że wieczorem nakleję etykiety na kolejnych dwadzieścia słoików. Że zima była długa, ale przeszłam ją na własnych nogach.
A pszczoły - pszczoły najwyraźniej nie potrzebują Henryka.
