Od dwóch lat odbieram z przedszkola Igę spod czwórki, bo jej tata pracuje do szóstej - syn mówi, że "niańczę cudze dzieci za darmo". W październiku leżałam dziesięć dni w szpitalu w Gnieźnie po operacji pęcherzyka.
Tata Igi przyjeżdżał codziennie z kompotem i czystą piżamą, Iga przysyłała rysunki. Syn był raz i zapytał, czy temu panu czegoś nie podpisywałam.
- Mamo, a ty temu panu czegoś nie podpisywałaś?
Grzesiek zapytał to półgłosem, pochylony nad moim łóżkiem, zanim drzwi sali zdążyły się zamknąć. Michał wychodził właśnie z reklamówką brudnych piżam w jednej ręce i pustym słoikiem po kompocie w drugiej. Usłyszał. Wiem, że usłyszał, bo zatrzymał się na pół sekundy, zanim nacisnął klamkę.
- Jakiemu panu? - zapytałam, chociaż dobrze wiedziałam.
- No temu. Sąsiadowi.
- Ma na imię Michał. Mieszka pod czwórką od trzech lat. Mówiłam ci sto razy.
Grzesiek wzruszył ramionami i usiadł na krześle, na którym od tygodnia codziennie o wpół do siódmej siadał ktoś inny. Przyjechał z Wrocławia w sobotę rano, prosto po nocnej zmianie, z bukietem ze stacji benzynowej. Ósmy dzień po operacji. Pierwszy raz.
Na szafce stały trzy rysunki, oparte o butelkę wody. Na każdym byłam ja - w łóżku, z wielkim plastrem na brzuchu i koroną na głowie. Iga uważa, że w szpitalu leżą królowe, bo w bajkach królowe ciągle chorują. Grzesiek popatrzył na nie i nic nie powiedział.
Wszystko zaczęło się od jednego wtorku, dwa lata temu. Wracałam z zakupów i na klatce zobaczyłam Michała z telefonem przy uchu, czerwonego jak burak. Przedszkole zamykali o wpół do piątej, a szef nie chciał go puścić z warsztatu, bo klient czekał na auto. Mama Igi od roku mieszkała w Poznaniu, z nowym partnerem, i brała małą co drugi weekend. Iga siedziała wtedy w gabinecie dyrektorki, w kurtce, i płakała.
- Panie Michale, niech pan dzwoni do przedszkola i powie, że idę ja. Upoważnienie podpiszemy jutro - powiedziałam.
Miałam sześćdziesiąt dwa lata, rok emerytury po trzydziestu latach za ladą w sklepie obuwniczym i za dużo wolnych popołudni. I pamiętałam, jak to jest stać w pracy i patrzeć na zegar, kiedy dziecko czeka.
Od tamtej pory codziennie o czwartej szłam po Igę. Zupa u mnie, potem kredki, potem bajka. O szóstej dwadzieścia dzwonek - Michał, jeszcze pachnący smarem, z przepraszającym uśmiechem.
Nigdy nie przyszedł z pustymi rękami. Raz ziemniaki z działki matki, raz naprawiona pralka, raz po prostu wniesiona woda mineralna na trzecie piętro. Pieniędzy nie chciałam. Próbował dwa razy, potem przestał.
Grzesiek, kiedy mu o tym opowiedziałam przez telefon, najpierw zamilkł, a potem rzucił:
- Mamo, ty niańczysz cudze dzieci za darmo. Wiesz, ile by za to wziął ktoś normalny?
Zaśmiałam się wtedy. Nie wiedziałam, że mu to siedzi w głowie.
W październiku zaczął mnie boleć brzuch po każdym obiedzie. Zbywałam to, aż w nocy z czwartku na piątek obudziłam się zgięta wpół i nie mogłam złapać tchu. Pierwszy telefon - do Grześka. Nie odebrał, był na zmianie. Drugi - do Michała. Był u mnie po trzech minutach, w kapciach i kurtce narzuconej na piżamę, z Igą owiniętą w koc, bo nie miał jej z kim zostawić. Zawiózł mnie na SOR.
Na izbie przyjęć pielęgniarka podsunęła mi kartkę: komu udzielać informacji o stanie zdrowia. Była trzecia w nocy. Grzesiek dalej nie odbierał, a Michał stał obok z Igą śpiącą na ramieniu. Wpisałam go. Nawet się nie zastanawiałam.
Pęcherzyk wycięli w poniedziałek. Miały być trzy dni, wyszło dziesięć, bo wdało się zapalenie i trzymali mnie na antybiotykach. Michał przyjeżdżał codziennie po pracy. Wziął moje klucze, prał moje piżamy w swojej pralce, przywoził kompot z jabłek - za słodki, bo Iga sama sypała cukier i nikt nie miał serca jej zabronić. Rysunki przynosił w teczce, żeby się nie pogniotły.
A teraz siedział przy mnie mój syn i pytał, co podpisałam.
- Bo wiesz - Grzesiek ściszył głos jeszcze bardziej - u Marcina z pracy matka podpisała sąsiadowi poręczenie. Też był taki miły. Zakupy jej nosił. Teraz ona spłaca.
- Podpisałam - powiedziałam.
Zobaczyłam, jak mu twarz tężeje.
- Upoważnienie do informacji o moim zdrowiu. Na izbie przyjęć. O trzeciej w nocy. Bo ty nie odbierałeś.
Nie odpowiedział. Posiedział jeszcze pół godziny, poprawił mi poduszkę, zapytał o wyniki, których i tak nie rozumiał. O dwunastej pocałował mnie w czoło i pojechał, bo wieczorem znowu miał zmianę.
Następnego dnia Michał przyszedł jak zawsze, ale nie usiadł. Postawił kompot na szafce i stanął przy oknie.
- Pani syn ma prawo się martwić - powiedział w końcu. - Ja bym się też martwił. Obcy chłop koło matki.
- Pan nie jest obcy.
- Dla niego jestem.
Grzesiek przyjechał znowu na Wszystkich Świętych, na grób ojca. Wieczorem siedzieliśmy w kuchni, w której przez dwa lata Iga jadła zupę. Na lodówce wisiały jej rysunki, przyczepione magnesami z Bałtyku. Grzesiek długo na nie patrzył.
- Wiesz, co mi Zosia powiedziała w wakacje? - odezwał się wreszcie. - Że babcia ma drugą wnuczkę. Bo jej przez telefon opowiadałaś o Idze. Siedem lat ma i pyta mnie, czemu tamta dziewczynka ma babcię codziennie, a ona dwa razy w roku.
- I to ma być moja wina?
- Nie. - Obracał kubek w palcach. - Ja ciebie widzę dwa razy w roku, mamo. A obcy facet nosi ci piżamy do szpitala. Łatwiej było pomyśleć, że on czegoś od ciebie chce, niż przyznać, że to ja coś zawaliłem.
Siedzieliśmy chwilę w ciszy. W rurach szumiała woda, ktoś na górze przesuwał krzesło.
- Pamiętasz panią Zawadzką z parteru? - zapytałam.
- Nie bardzo.
- Odbierała cię ze szkoły przez cztery lata. Ja do szóstej stałam w sklepie, ojciec jeździł na trasy. Robiła ci kakao i pilnowała, żebyś odrobił lekcje. Nigdy nie wzięła ode mnie złotówki.
Grzesiek podniósł głowę. Widziałam, że szuka jej w pamięci - i nie znajduje.
- Za darmo? - zapytał cicho.
- Za darmo. Tak jak ja teraz.
Rano zszedł przede mną po schodach i spotkał Michała, który wyprowadzał Igę do przedszkola. Stałam w drzwiach i patrzyłam, jak dwóch dorosłych mężczyzn nie bardzo wie, co zrobić z rękami. W końcu Grzesiek wyciągnął dłoń.
- Dzięki. Za mamę.
- To ona nam pomaga, nie ja jej - mruknął Michał.
W poniedziałek poszłam do przychodni i u lekarza rodzinnego złożyłam nowe upoważnienie. Wpisałam dwie osoby. Grzegorza na pierwszym miejscu. Michała na drugim. Kiedy zadzwoniłam i powiedziałam o tym synowi, długo milczał w słuchawce, a potem zapytał, czy może przywieźć Zosię na majówkę.
Przywiózł. Siedzieliśmy we trójkę na ławce pod blokiem, Grzesiek, Michał i ja, a dziewczynki wisiały głowami w dół na trzepaku i kłóciły się, która narysuje lepszą królową. Bzy kwitły tak, że kręciło się w głowie.
- Mamo - powiedział Grzesiek, nie odwracając wzroku od Zosi. - Jak pani Zawadzka jeszcze żyje, to ja bym ją chciał odwiedzić.
Żyje. Ma dziewięćdziesiąt jeden lat i mieszka u córki pod Wrześnią. W czerwcu pojedziemy do niej razem - z kakao.