W środy robię mamie zakupy i odbieram za nią stacjonarny, bo mama słabo słyszy. Dzwoniła pani z kancelarii notarialnej w Piotrkowie: potwierdza wizytę notariusza w domu w piątek o dziesiątej, umowa darowizny mieszkania

W środy robię mamie zakupy i odbieram za nią stacjonarny, bo mama słabo słyszy. Dzwoniła pani z kancelarii notarialnej w Piotrkowie: potwierdza wizytę notariusza w domu w piątek o dziesiątej, umowa darowizny mieszkania, "córka z zięciem dane już przesłali".

Ja jestem wdową od 2013 roku. Mama zapytała z pokoju, czy to w sprawie piątku.

Stacjonarny zadzwonił, kiedy wyjmowałam z siatki twaróg i dwa kefiry. Beżowy aparat z kręconym kablem stoi u mamy w przedpokoju od zawsze i nie ma mowy, żeby go wyrzucić. Komórki mama nie słyszy wcale. Tego też słabo, ale przynajmniej widzi, jak mruga czerwona lampka. Dlatego w środy odbieram ja.

- Słucham, mieszkanie pani Stanisławy - powiedziałam, przytrzymując słuchawkę ramieniem.

- Dzień dobry, kancelaria notarialna z Piotrkowa. Chciałam potwierdzić wizytę pana notariusza w piątek o dziesiątej, w domu. Umowa darowizny mieszkania. Córka z zięciem dane już przesłali, projekt aktu jest gotowy. Termin aktualny?

Stałam z kefirem w ręce. Córka z zięciem. Ja jestem córką. Ale zięcia u mnie nie ma od dwa tysiące trzynastego, odkąd pochowałam Kazika. Więc to nie o mnie.

- Przepraszam, a z którą córką pani rozmawiała? - zapytałam i od razu poczułam, jak głupio to brzmi.

- Z panią Danutą. A z kim ja rozmawiam?

- Z tą drugą.

Cisza po drugiej stronie trwała sekundę, może dwie. Pani bardzo uprzejmie powiedziała, że w takim razie potwierdzi termin bezpośrednio z panią Danutą, i się rozłączyła.

- Jolu! - zawołała mama z pokoju, przekrzykując telewizor. - To w sprawie piątku?

Nie odpowiedziałam. Schowałam kefir do lodówki. Potem twaróg. Potem kiełbasę krakowską, pokrojoną w sklepie, bo mama nie ma już siły w palcach. Robiłam to bardzo starannie, jakby od tego zależało, czy się rozpłaczę.

Mama wiedziała o piątku. Ja nie.

Od ośmiu lat, odkąd zmarł tata, środy są mamy. Jestem księgową w spółdzielni mieszkaniowej, szefowa pozwala mi wychodzić o pierwszej, a ja odrabiam w czwartki do szóstej. Apteka, warzywniak pod blokiem, pranie, tabletki rozłożone do pudełka na cały tydzień. Danka, cztery lata młodsza ode mnie, mieszka z Mirkiem w Łodzi. Przez lata przyjeżdżała na Wigilię i na imieniny mamy w maju.

Od zimy przyjeżdżała co drugą niedzielę. Cieszyłam się. Naprawdę się cieszyłam. Mama w poniedziałki była inna, opowiadała mi przez telefon, jakie ciasto Danusia przywiozła i że Mirek przykręcił półkę w łazience.

Stałam przy lodówce i nagle wszystko zaczęło się układać w jedno. W lutym mama poprosiła, żebym znalazła akt własności mieszkania, "bo administracja chce". Znalazłam go w meblościance, w teczce z rachunkami, i nawet nie zapytałam, po co administracji oryginał. W marcu Danka zadzwoniła po PESEL mamy - "do rejestracji u lekarza w Łodzi, chcę ją kiedyś zabrać na badania". Mirek mierzył łazienkę. Mówił, że kabina zamiast wanny, bo mama już nie przełoży nogi.

Wszystko to było prawdą. I wszystko było też czymś innym.

Weszłam do pokoju. Mama siedziała w fotelu, w kwiecistym szlafroku, z pilotem na kolanach. Wyłączyłam telewizor i przysunęłam krzesło blisko, kolano przy kolanie.

Najgorsze w tej rozmowie było to, że musiałam krzyczeć.

- Mamo, dajesz mieszkanie Dance?

Mama spojrzała na mnie zdziwiona. Nie winna - zdziwiona.

- No przecież wiesz. Danusia mówiła, że z tobą rozmawiała. Że się zgodziłaś, bo ty masz swoje mieszkanie po Kaziku.

- Nikt ze mną nie rozmawiał.

Powtórzyłam to dwa razy, bo za pierwszym nie dosłyszała. Za drugim zobaczyłam, jak jej twarz się zmienia. Zacisnęła palce na pilocie.

- Jolu, ja myślałam...

- Wiem, co myślałaś.

Mama długo milczała. Potem powiedziała coś, czego się nie spodziewałam. Cicho, tak że musiałam się nachylić.

- Danusia przyjeżdża, odkąd jej powiedziałam. Co drugą niedzielę. Ja na te niedziele czekałam trzydzieści lat.

Wtedy się rozpłakałam. Nie przez mieszkanie.

Danka odebrała po pierwszym sygnale, jakby czekała. Kancelaria już do niej dzwoniła.

- Jola, ja ci miałam powiedzieć - zaczęła od razu, za szybko. - Naprawdę miałam. Trzy razy brałam telefon.

- I co?

- I odkładałam. - Westchnęła. - Bo wiedziałam, co powiesz. Że to ty tu jesteś co tydzień, a ja przyjeżdżam na gotowe. I miałabyś rację, Jolka. Tylko że my od trzydziestu lat wynajmujemy. Właściciel sprzedaje mieszkanie, mamy czas do sierpnia. Mirek ma sześćdziesiąt lat i chory kręgosłup. Mama sama to zaproponowała. Powiedziała: przeprowadźcie się do mnie, będziecie przy mnie, a mieszkanie potem i tak wasze.

- A mama myśli, że ja się zgodziłam.

- Powiedziałam jej tak, bo... - urwała. - Bo chciałam, żeby to już było załatwione. Żeby nikt się nie kłócił. Podałam mamy numer, bo kancelaria chciała kontakt do darczyńcy. W ogóle nie pomyślałam, że w środy odbierasz ty.

Siedziałam w przedpokoju na taborecie, pod beżowym telefonem, z komórką przy uchu. Pracuję w spółdzielni od dwudziestu sześciu lat. Widziałam niejedną rodzinę, która po darowiźnie przestała się do siebie odzywać. Wiedziałam też, że darowizna dla dziecka wraca, kiedy po śmierci rodzica liczy się zachowek. Mogłam to Dance powiedzieć. Mogłam ją tym nastraszyć.

- Danka, ja nie chcę tego mieszkania - powiedziałam. - Mam swoje. I nie będę ci kiedyś liczyć żadnego zachowku, możesz spać spokojnie. Ale nie rób ze mnie kogoś, komu się nie mówi.

Po drugiej stronie było cicho. Słyszałam, że płacze. Danka zawsze płakała bezgłośnie, jeszcze jak byłyśmy małe.

- Odwołam piątek - powiedziała w końcu.

- Nie odwołuj. Ale dwie rzeczy. Do aktu wpisujecie mamie dożywotnią służebność mieszkania. Czarno na białym, że to jej dom, dopóki żyje, i nikt jej stąd nigdzie nie przeniesie. I ja w piątek siedzę obok niej.

- Dobrze - odpowiedziała od razu. - Dobrze, Jolka.

W czwartek Danka zadzwoniła do kancelarii i poprosiła o poprawkę w projekcie. W piątek wzięłam urlop na żądanie.

Notariusz przyjechał za pięć dziesiąta. Starszy, spokojny pan w szarej marynarce, który od progu zauważył, że mama trzyma dłoń przy uchu, i zaczął mówić wolniej i głośniej, bez śladu zniecierpliwienia. Usiedliśmy przy stole w dużym pokoju, na obrusie z wyszywanymi makami, który mama wyjmuje tylko na święta. Danka z Mirkiem po jednej stronie, ja przy mamie.

Notariusz czytał akt punkt po punkcie. Kiedy mama czegoś nie dosłyszała, nachylałam się i powtarzałam jej do ucha. Przy służebności zatrzymał się i zapytał, czy pani Stanisława rozumie, co to znaczy.

- Rozumiem - powiedziała mama głośno, za głośno, jak zawsze. - Że to dalej mój dom. I że wszyscy wiedzą.

Podpisała powoli, starannie, tak jak kiedyś podpisywała nasze dzienniczki. Potem pod stołem złapała mnie za rękę i trzymała, dopóki notariusz nie zaczął pakować teczki.

Danka z Mirkiem wprowadzili się w lipcu. Mirek zrobił tę kabinę. Danka chodzi teraz do apteki i do warzywniaka, rozkłada tabletki do pudełka, odbiera stacjonarny. Nie jest w tym lepsza ode mnie ani gorsza. Jest po prostu na miejscu.

Długo myślałam, co mnie wtedy najbardziej zabolało. Nie mieszkanie. Sześćdziesiąt jeden lat, a ja dalej byłam tą starszą, rozsądną, przewidywalną jak środa w kalendarzu. Tak pewną, że nikomu nie przyszło do głowy mnie zapytać. O tego, kto przyjdzie zawsze, nikt nie musi się starać.

W środy dalej przychodzę do mamy. Tylko bez siatek. Siadamy z herbatą z cytryną, a kiedy dzwoni telefon w przedpokoju, mama nie woła już z pokoju. Wstaje, podchodzi i staje tuż obok, żeby usłyszeć wszystko sama.