Syn zainstalował tacie w telefonie aplikację z lokalizacją - "żebym wiedział, gdzie jesteś, tato, w razie czego". Od tamtej pory tata jeździ na działkę bez telefonu, zostawia go na komodzie. Do mnie dzwoni z komórki pana Henia z działki obok. Zawsze zaczyna od: "Tylko nie mów Markowi"
- Jola, to ja. Tylko nie mów Markowi.
Stałam na zapleczu piekarni z blachą drożdżówek w rękach, a za ścianą co chwilę brzęczał dzwonek przy drzwiach. Sobota, dziewiąta rano, kolejka po chleb na zakwasie sięgała progu. Numer na wyświetlaczu był ten sam co zawsze. W tle szumiał wiatr, gdakały czyjeś kury i grało radio z sąsiedniej altanki.
- Co się stało, tato?
- Nic się nie stało. Dętkę mi przywieź po pracy. Dwadzieścia osiem cali. Tylko...
- Wiem. Nie mówić Markowi.
Zaśmiał się tym swoim krótkim śmiechem, jakby kaszlał, i rozłączył się. Odstawiłam blachę i przez chwilę patrzyłam na telefon. To był już szósty taki telefon od Wielkanocy. I szósty raz obiecałam, że nie powiem nic własnemu bratu.
Wszystko zaczęło się przy świątecznym stole. Marek przyjechał z Agnieszką i dziećmi, zjedliśmy żurek, a potem, zanim jeszcze podałam sernik, wyciągnął rękę po telefon taty.
- Daj, tato, coś ci wgram. Żebym wiedział, gdzie jesteś, w razie czego.
Tata podał mu telefon bez słowa. Siedemdziesiąt osiem lat, całe życie przy tokarce na Cegielskim, ręce wielkie jak bochenki - a oddał ten aparat jak uczeń, któremu nauczyciel zabiera ściągę. Marek klikał, tłumaczył, pokazywał na swoim ekranie kropkę. Kropka migała nad blokiem na Wildzie.
- No i widzisz. Jesteś tutaj.
- Widzę, że jestem tutaj - mruknął tata. - Bez telefonu bym nie wiedział.
Wszyscy się zaśmiali. Ja nie. Znam ten ton od pięćdziesięciu czterech lat.
Po pracy pojechałam na działkę. Ogródki nad Wartą o tej porze pachniały świeżo skopaną ziemią i dymem z ognisk. Tata siedział na skrzynce przed altanką, a obok, oparty o płot, stał stary rower z przebitą oponą. Ten sam, którym Marek zakazał mu jeździć jeszcze zimą.
- Na Hetmańskiej cię rozjadą - mówił wtedy. - Masz autobus. Masz mnie. Zawiozę cię, gdzie chcesz.
Tylko że Marek mieszka na Ratajach, pracuje do szóstej, a działka nie czeka. Rabarbar nie czeka. Pomidory trzeba wysadzić, kiedy jest ciepło, a nie kiedy syn ma wolną sobotę.
- Tato, po co ten cały cyrk? - zapytałam, podając mu dętkę. - Weź telefon, jedź autobusem i spokój.
- Autobusem z łopatą i z siatką sadzonek? - Spojrzał na mnie spod daszka czapki. - A zresztą. Raz pojechałem rowerem z telefonem w kieszeni. Wieczorem Marek dzwoni i pyta, czemu jechałem dwadzieścia na godzinę i czemu stałem dziesięć minut na moście. A ja stałem, bo patrzyłem na wodę, Jola. Na wodę. Muszę się z tego tłumaczyć?
Pan Henio, przechylony przez płot, kiwał głową, jakby słuchał kazania.
- Ja to bym takiego telefonu nawet do ręki nie wziął - wtrącił. - Mój zięć chciał mi podobny wgrać. Powiedziałem, że jak chce wiedzieć, gdzie jestem, to niech przyjedzie.
Tata wzruszył ramionami.
- Siedzę sobie na działce, a w kieszeni mam syna. Każdy mój krok widzi. Ja nie jestem paczka od kuriera.
Nie umiałam mu odpowiedzieć. I nie umiałam też powiedzieć Markowi prawdy.
A Marek dzwonił. Coraz częściej.
- Jola, tata od rana w domu, a nie odbiera. Byłaś u niego?
- Pewnie śpi. Albo telewizor głośno.
- Trzeci raz w tym tygodniu nie odbiera.
- Oddzwoni wieczorem, zobaczysz.
I tata oddzwaniał. Zawsze po dziewiętnastej, kiedy wracał z działki i brał telefon z komody. "Nie słyszałem, synu, byłem w łazience". Kłamał spokojnie, jak ktoś, kto wie, że kłamstwo jest małe. A ja kłamałam razem z nim i z każdym tygodniem czułam się coraz gorzej.
Kiedyś na urodzinach małej Agnieszka odciągnęła mnie do kuchni.
- Wiesz, że on wstaje w nocy i sprawdza tę kropkę? - powiedziała cicho. - O trzeciej. Siedzi na brzegu łóżka i patrzy, czy tata jest w domu. Mówię mu, że tata o trzeciej śpi, a on: "a skąd wiesz".
Zrobiło mi się zimno. Bo ja wiedziałam coś, czego Marek nie wiedział. A on - jak się okazało - wiedział coś, czego nie wiedział nikt z nas.
Był piątek w maju, bzy kwitły jak szalone, a ja właśnie zamykałam kasę, kiedy zadzwonił Marek. Nie przywitał się.
- Jestem u taty. Telefon leży na komodzie. Taty nie ma. Jest siódma wieczorem, Jola. Dzwonię na policję.
Słyszałam w jego głosie coś, czego nie słyszałam nigdy - nawet na pogrzebie mamy. Czysty, zwierzęcy strach.
- Marek, poczekaj. Nie dzwoń. Wiem, gdzie on jest.
Cisza po drugiej stronie trwała tak długo, że myślałam, że się rozłączył.
- Przyjedź po mnie - powiedział w końcu.
Całą drogę nad Wartę nie odezwał się ani słowem. Trzymał kierownicę tak mocno, że pobielały mu knykcie. Zaparkował byle jak przy bramie ogródków i poszedł szybko alejką, a ja dreptałam za nim.
Tata siedział przy ognisku z panem Heniem. Pieczone ziemniaki w folii, termos z herbatą, karty rozłożone na skrzynce. Rower, już z nową dętką, stał oparty o altankę. Kiedy zobaczył Marka, odłożył karty i wstał powoli.
- Trzy miesiące? - Marek nie krzyczał. Mówił cicho, a to było gorsze. - Trzy miesiące robicie mnie w konia? Ty też, Jola?
- Synu...
- Wiesz, gdzie ja byłem przed chwilą? W twoim mieszkaniu. Telefon dzwonił na komodzie, a ja zaglądałem do łazienki. Rozumiesz? Do łazienki zaglądałem.
Pan Henio cicho wstał i odszedł do swojej altanki. Tata stał z rękami opuszczonymi wzdłuż ciała.
- Marek, ja tylko chciałem pojechać na działkę jak człowiek...
- Wiem, czego chciałeś! - Głos mu się załamał. Usiadł na skrzynce, tam gdzie przed chwilą leżały karty. - Tato, ja do mamy dzwoniłem tamtego dnia. O dziesiątej. Potem o dwunastej. Nie odbierała. Pomyślałem, że poszła na rynek, że telefon zostawiła w torebce. Miałem zebranie, potem klienta. Przyjechałem o szóstej.
Nie wiedziałam tego. Przez dwa lata nikt z nas tego nie wiedział. Mama zmarła w łazience, w swoim mieszkaniu, kiedy tata był w sanatorium w Ciechocinku, a my - wszyscy - myśleliśmy, że po prostu nikt nie mógł nic zrobić.
- Gdybym wiedział, że ona nie wyszła z domu - Marek patrzył w ogień - gdybym miał chociaż taką głupią kropkę na ekranie...
Tata podszedł i położył mu na głowie tę swoją wielką dłoń. Tak jak wtedy, kiedy Marek miał siedem lat i spadł z trzepaka.
- Synu - powiedział cicho. - Mamy nie dało się upilnować kropką. Mnie też się nie da.
Siedzieliśmy przy tym ognisku do zmroku. Nikt nie przepraszał, nikt nie mówił wielkich słów. Tata podał Markowi ziemniaka, Marek parzył sobie palce, a ja patrzyłam na nich obu i myślałam, ile razy w życiu milczeliśmy w tej rodzinie zamiast powiedzieć jedno zdanie.
Umówili się po swojemu, po męsku, bez spisywania. Telefon tata nosi w kieszeni. Marek usunął aplikację u siebie - sam, przy nas, pokazał tacie ekran. W zamian tata dzwoni codziennie o dziewiątej wieczorem. Nie o dziewiątej pięć. O dziewiątej.
A w następną sobotę Marek przyjechał na działkę z kamizelką odblaskową i lampką na kierownicę.
- Skoro już jeździsz, to przynajmniej tak, żeby cię było widać - burknął.
- Widać mnie było całe życie - odpowiedział tata. Ale kamizelkę włożył.
Wczoraj zadzwonił do mnie. Ze swojego numeru. Wiatr w tle, kury, radio z altanki.
- Jola, to ja. Marek jest tu ze mną, przywiózł kiełbasę na ognisko. Przyjedziesz?
Pierwszy raz od Wielkanocy nie musiałam niczego obiecywać.
