Myłam u mamy okna w małym pokoju, kiedy przyszła siostra z mężem - myśleli, że mama jest sama i drzemie. Szwagier mówił, że "po Wielkanocy babcia do ośrodka w Zgierzu, a tu zamieszka Kuba z Martą"

Myłam u mamy okna w małym pokoju, kiedy przyszła siostra z mężem - myśleli, że mama jest sama i drzemie. Szwagier mówił, że "po Wielkanocy babcia do ośrodka w Zgierzu, a tu zamieszka Kuba z Martą". Siostra dodała, że mnie się powie po fakcie, "bo Baśka tylko narobi krzyku". Z dużego pokoju odezwała się mama, głośno: "Basiu, chodź, pomóż mi wstać".

Stałam na taborecie, jedną nogą na parapecie, ze zmiętą gazetą w garści, kiedy w zamku zgrzytnął klucz. Już miałam zawołać, że to ja, ale coś mnie powstrzymało. Może to, że szeptali.

- Śpi - powiedziała Jola. - Zajrzałam, ma zamknięte oczy.
- To dobrze - odparł Mirek. - Bo ja już nie mam siły tego odkładać.

Drzwi do małego pokoju były przymknięte. Mój płaszcz suszył się na kaloryferze pod oknem, buty stały obok na rozłożonej gazecie, bo od rana lało i przyszłam przemoczona do kolan. W przedpokoju nie było po mnie śladu. Jola myślała, że stoję w aptece - w soboty zawsze mam zmianę. Tylko że tę sobotę oddałam koleżance, żeby przed świętami umyć mamie okna. Mama od zimy na taboret już nie wejdzie.

- Po Wielkanocy babcia do ośrodka w Zgierzu - mówił Mirek z kuchni, rzeczowo, jakby czytał grafik. - Miejsce jest od maja, rozmawiałem z kierowniczką. Z emerytury mamy i my dołożymy. A tu zamieszka Kuba z Martą. Dziecko w sierpniu, nie będą do końca świata płacić za wynajem.
- A Baśka?

Jola westchnęła. Znam to westchnienie od pięćdziesięciu pięciu lat.

- Baśce się powie po fakcie. Bo Baśka tylko narobi krzyku.

Gazeta w mojej dłoni zrobiła się mokra i miękka. Zeszłam z taboretu tak powoli, jakby podłoga mogła się pode mną zapaść. Pięćdziesiąt dziewięć lat, ćwierć wieku za ladą apteki na Widzewie, dwoje dorosłych dzieci - a dla własnej siostry jestem tą, która narobi krzyku.

I wtedy z dużego pokoju odezwała się mama. Głośno, wyraźnie, tym samym głosem, którym kiedyś wołała nas z balkonu na obiad:

- Basiu, chodź, pomóż mi wstać.

W kuchni brzęknęła łyżeczka o spodek. Potem zrobiło się tak cicho, że słyszałam, jak deszcz kapie z parapetu na blachę.

Wyszłam w samych rajstopach, z mokrymi rękami. Jola stała w drzwiach kuchni, blada, z kurtką jeszcze na jednym ramieniu. Mirek patrzył w linoleum.

- Baśka... ty tu jesteś?
- Jestem. Okna myję.

Nie krzyknęłam. Sama się zdziwiłam.

Mama siedziała na wersalce, przykryta kocem w kratę, z dłońmi złożonymi na kolanach. Podałam jej ramię. Wstała, zachwiała się, złapała równowagę i powiedziała, patrząc nie na mnie, tylko na Jolę:

- Ja nie spałam, Jolu. Ja teraz w ogóle mało śpię. A ulotkę z tego Zgierza widziałam dwa tygodnie temu. Wypadła ci z torebki, jak szukałaś okularów.

Jola zakryła usta ręką.

Mama ma osiemdziesiąt trzy lata, kolana, które nie chcą jej nosić, i głowę jaśniejszą niż ja po nocnym dyżurze. Od śmierci taty mieszka sama w dwóch pokojach na Teofilowie, w bloku, gdzie każdą sąsiadkę poznaje po kroku na schodach. Jola mieszka trzy klatki dalej. Ja na drugim końcu Łodzi, dwie przesiadki tramwajem.

- Idźcie zrobić herbaty - powiedziała mama. - Obie. Mirek posiedzi ze mną.

W kuchni Jola nalewała wodę do czajnika tak długo, że przelała się przez brzeg. Zakręciła kran, oparła się obiema rękami o zlew i powiedziała do szyby, nie do mnie:

- No to krzycz. Na co czekasz.
- Nie będę krzyczeć.
- Będziesz. Zawsze krzyczysz. Pamiętasz jesień, jak mama miała grypę? Zadzwoniłaś do mnie o dziesiątej wieczorem i darłaś się, że dałam jej nie ten syrop. Ty, pani magister. A ja tu byłam trzeci dzień z rzędu, po zmianie w sklepie, z zakupami w obu rękach.

Pamiętałam. Pamiętałam też, że potem było mi głupio, ale nie zadzwoniłam przeprosić. Myślałam, że to się samo rozejdzie, jak zawsze.

- W lutym mama zostawiła czajnik na gazie - mówiła dalej Jola, ciszej. - Sąsiadka z dołu poczuła swąd i zapukała. Wiesz o tym? Nie wiesz. Bo ci nie powiedziałam. Bo byś przyjechała, zrobiła awanturę, że nie dopilnowałam, i wróciła do siebie na Widzew. A ja bym tu została. Ja w nocy wstaję, jak ona dzwoni, że się boi. Mirek wstaje. Ty przyjeżdżasz w sobotę, myjesz okna i jesteś dobrą córką.

Czajnik zaczął szumieć. Nie miałam na to żadnej odpowiedzi.

Wyszłam na dwór tak, jak stałam, w butach wciśniętych na mokre rajstopy, ze ścierką w ręce. Deszcz przestał. Usiadłam na ławce pod blokiem, obok forsycji, która akurat zakwitła tak żółto, jakby się z czegoś cieszyła. Siedziałam skulona, z łokciami na kolanach, i wyżymałam tę ścierkę, aż zbielały mi palce.

Bo Jola miała rację. Nie we wszystkim, ale w tym najważniejszym - tak. Byłam córką od niedzieli. Od dobrych rad, od leków po kosztach, od wymiany firanek. A ona była córką od czajnika na gazie.

Zeszła po kwadransie. Usiadła obok, nie za blisko.

- Mirek to nie jest zły człowiek - powiedziała. - On się o Kubę boi. I o mnie. Mówi, że jak tak dalej pójdzie, to on będzie mnie odwiedzał w Zgierzu, a nie mamę.

Wzięłam ją za rękę. Była zimna jak zawsze, od dziecka miała zimne ręce. Nie pamiętałam, kiedy ostatnio jej dotknęłam.

- Trzeba było mi powiedzieć o tym czajniku.
- Wiem. A ty trzeba było nie krzyczeć o ten syrop.

Zaśmiałyśmy się obie, przez łzy, krótko i głupio, jak dwie dziewczynki na trzepaku.

Kiedy wróciłyśmy, mama siedziała przy stole w dużym pokoju, Mirek naprzeciwko, z telefonem na blacie. Na głośniku był Kuba.

- Do Zgierza nie pojadę, dopóki sama nie zechcę - powiedziała mama spokojnie, jakby rozmawiała o pogodzie. - Ale Kuba niech się wprowadza. Duży pokój dla nich i dla dziecka. Ja się przeniosę do małego, tam i tak jest lepsze światło. Basia mi okno umyła.
- Mamo, młodzi z babcią pod jednym dachem... - zaczął Mirek.
- Ja tego chłopaka wychowałam, jak ty jeździłeś na nocki, a Jola stała w sklepie - przerwała mu mama. - Pieluchy mu prałam w tej łazience. To i on mi teraz w nocy rękę potrzyma.

Z telefonu dobiegło chrząknięcie.

- Babcia, ja od początku mówiłem tacie, że tak nie można - powiedział Kuba. - Marta też mówiła. Tylko nie wiedzieliśmy, jak to babci zaproponować.

Mirek spuścił głowę. Widziałam, że mu ulżyło, choć za nic by się do tego nie przyznał.

Kuba z Martą wprowadzili się w drugi dzień świąt. Przenieśliśmy mamy łóżko do małego pokoju, wersalkę do dużego, meblościankę zostawiliśmy, bo nikt nie miał siły jej ruszać. Ja biorę teraz środy i co drugą niedzielę, Jola wtorki i piątki, a noce są Kuby. Raz w tygodniu dzwonię do siostry tak po prostu, bez powodu. Na początku obie nie wiedziałyśmy, co mówić. Teraz czasem gadamy godzinę.

W sierpniu urodziła się Zuzia. Mama trzyma ją na kolanach przy oknie w małym pokoju i opowiada jej o czymś szeptem, a mała patrzy na nią, jakby wszystko rozumiała.

Jola mówi, że od tamtej soboty ani razu na nią nie krzyknęłam. Ja myślę, że po prostu pierwszy raz w życiu usłyszałam, co się o mnie mówi, kiedy myślą, że mnie nie ma.

W tym roku przed Wielkanocą znowu umyję okna. W małym pokoju najstaranniej.